Wat is de vermogensaanwasbelasting?
De Nederlandse belastingwetgeving voor vermogen in Box 3 ondergaat per 2028 een fundamentele wijziging. Waar het systeem lange tijd werkte met een fictief rendement (forfaitair), stapt de Belastingdienst over op de zogenoemde vermogensaanwasbelasting: belasting over de werkelijke waardestijging van je vermogen.
Het lijkt eerlijker — en dat is het ook, voor spaarrekeningen en vastgoed. Maar voor crypto-investeerders heeft dit systeem een verwoestend bijeffect: je betaalt belasting over papieren winst, ook als je je crypto’s helemaal niet hebt verkocht.
Hoe werkt het in de praktijk?
Stel: je hebt op 1 januari 2028 Bitcoin ter waarde van €100.000. Op 31 december 2028 is de waarde gestegen naar €160.000. Je koerswinst bedraagt €60.000.
Onder de vermogensaanwasbelasting betaal je over die €60.000 belasting — zelfs als je geen enkele Bitcoin hebt verkocht.
Het effectieve tarief in Box 3 zal naar verwachting rond de 36% liggen (afhankelijk van de definitieve wetgeving). Na aftrek van het heffingsvrij rendement (€1.800) betekent dat (€60.000 − €1.800) × 36% = €20.952 aan belasting op een papieren winst.
Het probleem:
- Je hebt het geld niet in handen — de winst staat nog in Bitcoin
- Als de koers daarna daalt, heb je belasting betaald over winst die je nooit hebt gerealiseerd
- Elk jaar herberekening: een volgende koersstijging wordt opnieuw belast
Doorrekening op historische Bitcoin-data (2013–2025)
Om de impact concreet te maken, hebben we de vermogensaanwasbelasting retroactief toegepast op 1 Bitcoin, alsof het systeem al in 2013 had bestaan. De gebruikte koersen zijn de openingskoersen op 1 januari van elk jaar (bron: peildatum.nl / CoinGecko). Het heffingsvrij rendement bedraagt €1.800 per jaar.
Databronnen en aannames — lees dit vóór u conclusies trekt:
- Koersen zijn USD-prijzen omgerekend naar EUR via de dagkoers op de peildatum. EUR-bedragen kunnen afwijken van andere bronnen afhankelijk van de gebruikte wisselkoers.
- De BTC-koers voor januari 2025 (€74.588) is afkomstig uit de opgegeven brondata. Verificatie via CoinGecko of vergelijkbare bronnen is aan te raden.
- De aanwas voor belastingjaar 2025 (laatste rij) is gebaseerd op een geschatte eindkoers (ca. €74.000 op 1 januari 2026) en is niet definitief — de werkelijke aanwas wijkt af naarmate de BTC-koers begin 2026 hoger of lager uitvalt.
- De vermogensaanwasbelasting is nog niet definitief vastgesteld. Het gebruikte tarief (36%), de heffingsvrije grens (€1.800) en de verliesverrekeningsregels zijn gebaseerd op de huidige conceptwetgeving en kunnen voor de inwerkingtreding op 1 januari 2028 wijzigen.
- Deze berekeningen zijn indicatief en geen fiscaal advies. Raadpleeg een gecertificeerd fiscalist voor uw persoonlijke situatie.
Scenario 1 — Belasting betaald uit eigen kas (BTC blijft intact)
| Jaar | BTC-koers | Aanwas | Na verliessaldo | Belastbaar | Belasting |
|---|---|---|---|---|---|
| 2013 | €13 | +€632 | +€632 | — (< €1.800 vrij) | €0 |
| 2014 | €645 | −€375 | — | — | €0 |
| 2015 | €270 | +€125 | +€125 | — (< €1.800) | €0 |
| 2016 | €395 | +€555 | +€555 | — (< €1.800) | €0 |
| 2017 | €950 | +€10.800 | +€10.800 | €9.000 | €3.240 |
| 2018 | €11.750 | −€8.400 | — | — | €0 (carry: €7.900) |
| 2019 | €3.350 | +€3.050 | −€4.850 | — | €0 (carry: €4.850) |
| 2020 | €6.400 | +€18.100 | +€13.250 | €11.450 | €4.122 |
| 2021 | €24.500 | +€16.000 | +€16.000 | €14.200 | €5.112 |
| 2022 | €40.500 | −€25.100 | — | — | €0 (carry: €24.600) |
| 2023 | €15.400 | +€23.350 | −€1.250 | — | €0 (carry: €1.250) |
| 2024 | €38.750 | +€35.838 | +€34.588 | €32.788 | €11.804 |
| 2025 | €74.588 | −€588 | — | — | €0 (carry: €88) |
| Totaal | €24.278 |
Vier belastingjaren, negen jaar geen belasting. De crashjaren 2018 en 2022 creëren verliescarries die de eerstvolgende winst gedeeltelijk of volledig absorberen. Je houdt nog altijd 1,0 BTC (€74.588) maar hebt €24.278 cash moeten reserveren.
Scenario 2 — Belasting betaald door BTC te verkopen
Wie geen cash apart houdt, verkoopt BTC op het moment van de belastingaanslag (aanname: koers op 1 januari van het volgende jaar). Door de verkopen neemt het BTC-bezit elk belastingjaar af, waardoor ook de toekomstige aanwas lager is.
| Jaar | BTC-koers | BTC bezit | Aanwas | Belasting | BTC verkoop | BTC rest |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2013 | €13 | 1,000000 | +€632 | €0 | — | 1,000000 |
| 2014 | €645 | 1,000000 | −€375 | €0 | — | 1,000000 |
| 2015 | €270 | 1,000000 | +€125 | €0 | — | 1,000000 |
| 2016 | €395 | 1,000000 | +€555 | €0 | — | 1,000000 |
| 2017 | €950 | 1,000000 | +€10.800 | €3.240 | −0,2757 BTC | 0,724255 |
| 2018 | €11.750 | 0,724255 | −€6.084 | €0 (carry: €5.584) | — | 0,724255 |
| 2019 | €3.350 | 0,724255 | +€2.209 | €0 (carry: €3.375 rest) | — | 0,724255 |
| 2020 | €6.400 | 0,724255 | +€13.109 | €2.856 | −0,1166 BTC | 0,607670 |
| 2021 | €24.500 | 0,607670 | +€9.723 | €2.852 | −0,0704 BTC | 0,537246 |
| 2022 | €40.500 | 0,537246 | −€13.485 | €0 (carry: €12.985) | — | 0,537246 |
| 2023 | €15.400 | 0,537246 | +€12.545 | €0 (carry: €440 rest) | — | 0,537246 |
| 2024 | €38.750 | 0,537246 | +€19.254 | €6.125 | −0,0821 BTC | 0,455130 |
| 2025 | €74.588 | 0,455130 | −€268 | €0 | — | 0,455130 |
Eindstand: 0,455130 BTC — minder dan de helft van de oorspronkelijke positie. De waarde op 1 januari 2025 bedraagt €33.947.
Vergelijking scenario’s
| Scenario 1 (cash) | Scenario 2 (BTC-verkoop) | |
|---|---|---|
| Totaal belasting betaald | €24.278 | €15.073 |
| BTC in bezit (jan 2025) | 1,000000 BTC | 0,455130 BTC |
| Waarde (jan 2025) | €74.588 | €33.947 |
| Totale vermogensschade | €24.278 | €40.641 |
Het paradoxale resultaat: wie BTC verkoopt om de belasting te betalen, is uiteindelijk €16.000 slechter af dan wie de belasting contant betaalt. De BTC-verkopen in zwakke jaren (2017: €11.750/BTC) kosten toekomstige koerswinst. De 0,2757 BTC verkocht in 2017 was begin 2025 €20.568 waard.
Wie wordt geraakt?
De vermogensaanwasbelasting treft in principe iedereen met vermogen in Box 3 boven de heffingsvrije grens. Voor crypto-investeerders is het extra pijnlijk omdat:
- Crypto is volatiel — de waarde op 31 december kan sterk afwijken van wat je het jaar erna daadwerkelijk ontvangt
- Liquiditeitsprobleem — je moet cash hebben om de belasting te betalen, terwijl je vermogen vastzit in crypto
- Cumulatief effect — bij meerdere jaren stijging betaal je elk jaar opnieuw over de aangroei
“Stel je koopt Bitcoin voor €50.000. Na drie jaar stijgt het naar €200.000. Elk jaar heb je belasting betaald over de jaarlijkse aanwas. Tegelijk heb je nooit verkocht. Als de koers daarna keldert naar €60.000, heb je meer belasting betaald dan je winst ooit was.”
Wanneer gaat het in?
De wet is gepland per 1 januari 2028. De Tweede Kamer moet de definitieve wetgeving nog formeel vaststellen. Naar de huidige stand van zaken is de invoering als volgt gepland:
| Jaar | Systeem |
|---|---|
| t/m 2026 | Forfaitair rendement (overgangsrecht) |
| 2027 | Mogelijk overgangsregeling |
| 2028 | Volledige invoering vermogensaanwasbelasting |
Het is verstandig ruim voor 2028 te handelen, omdat het oprichten en inrichten van een BV tijd kost (notaris, KVK-inschrijving, bankrekening, boekhouding).
Wat is de heffingsvrije grens?
De heffingsvrije grens in Box 3 bedraagt in 2025 circa €57.000 per fiscaal partner (samen €114.000). De verwachting is dat deze grens in 2028 vergelijkbaar blijft, maar indexering en politieke wijzigingen zijn mogelijk.
Heb je (samen) meer dan €114.000 aan crypto en ander Box 3-vermogen? Dan ben je in principe belastingplichtig over de aanwas boven die grens.
Wat kun je eraan doen?
Er zijn drie hoofdroutes die fiscalisten bespreken:
1. Verkopen voor 2028
Je realiseert winst voor de invoering van de nieuwe wet. Dit is belastbaar in Box 3 op basis van het huidige (forfaitaire of werkelijke) systeem, maar je vermijdt de toekomstige aanwasbelasting. Nadeel: je stapt uit de markt.
2. Vermogen spreiden
Door vermogen te spreiden over meerdere fiscale partners of heffingsvrije categorieën, kan de belastingdruk worden verlaagd. Dit heeft echter beperkingen.
3. BV-structuur opzetten
Je brengt je crypto-vermogen in bij een BV (besloten vennootschap). De BV valt niet onder Box 3 maar onder de vennootschapsbelasting (Vpb). In de Vpb betaal je pas belasting op het moment van daadwerkelijke realisatie — niet over papieren winst.
De BV-route is voor grotere crypto-vermogens (€50.000+) de meest besproken strategie. Lees meer in de andere kennisbank-artikelen over nihil-loon, agio-opname en verliesverrekening.
Samenvatting
| Aspect | Box 3 (2028) | BV (Vpb) |
|---|---|---|
| Belastbaar moment | Jaarlijks, ook zonder verkoop | Alleen bij realisatie |
| Tarief | ~36% over aanwas | 19–25,8% Vpb |
| Verliesverrekening | Beperkt | Ruim |
| Liquiditeitsrisico | Hoog | Laag |
| Administratie | Geen | ~€1.000–1.500/jaar |
De keuze voor een BV is geen one-size-fits-all oplossing. Factoren als vermogensomvang, tijdshorizon en persoonlijke situatie bepalen of het zinvol is. Gebruik onze gratis calculator als startpunt en bespreek vervolgens de uitkomst met een fiscalist.